ახალი ამბები

სტრატეგიული კვლევების საერთაშორისო ინსტიტუტის (IISS) მკვლევარის, ნაიჯელ გულდ-დევისის შეფასებით, რუსეთ-უკრაინის ომი ახალ ფაზაში გადადის - ფაზაში, რომელშიც „დრო შესაძლოა აღარ იყოს რუსეთის მხარეს“.

ვითარების არსი: აღნიშნული შეფასება დევისის ახალ სვეტშია მოცემული, რომელიც IISS-ის ვებგვერდზე გამოქვეყნდა.

• მისი თქმით, ბოლო თვეებში ამერიკაში, ჩინეთსა და ევროპაში მიღებულმა სტრატეგიულმა გადაწყვეტილებებმა მნიშვნელოვნად შეცვალა რუსეთის გათვლები - კერძოდ, იმაზე, თუ რამდენად მომგებიანი შეიძლება იყოს ომის გაჭიანურება.

• გულდ-დევისის შეფასებით, ასეთ პირობებში რუსეთი ცდილობს მაქსიმალური აგრესიითა და რისკით დააშინოს ევროპა და აიძულოს, შეამციროს ან შეწყვიტოს უკრაინის მხარდაჭერა.

• ექსპერტის შეფასებით, ეს ვითარება გარდაუვლად მიგვიყვანს კონფლიქტის ესკალაციამდე, რომელიც რუსეთის სულ უფრო პროვოკაციული და აგრესიული ქცევით იქნება გამოწვეული.

ჩაშლილად: ბოლო კვირებში რუსეთის მიერ ევროპის არაერთი ქვეყნის საჰაერო სივრცის დარღვევა და დრონების შეგზავნა დევისმა სწორედ ამ სტრატეგიული კონტექსტის ცვლილებით ახსნა.

შეცვლილი გარემოებები, რომლებიც რუსეთზე ზეგავლენას ახდენს:

1. ტრამპით იმედგაცრუება - გულდ-დევისის შეფასებით, გასული ცხრა თვის განმავლობაში დონალდ ტრამპმა ვერ გაამართლა კრემლის მოლოდინები - ვერ მოახერხა განხეთქილების გამოწვევა ტრანსატლანტიკურ ერთობაში და ვერ შეასუსტა ევროპული მხარდაჭერა უკრაინისადმი.

2. ევროპის როლის ზრდა - ექსპერტი ხაზს უსვამს ევროპის მნიშვნელოვნად გაზრდილ წვლილს უკრაინის მხარდაჭერაში და თავდაცვის ხარჯების გარდაუვალ ზრდას. ის განსაკუთრებულ ყურადღებას ამახვილებს ბრიუსელში მიმდინარე დისკუსიაზე უკრაინისთვის 140 მილიარდი დოლარის ოდენობის რეპარაციული კრედიტის გამოყოფის შესახებ - თანხა, რომელიც უზრუნველყოფილი იქნება გაყინული რუსული აქტივებით და ორი–სამი წლის განმავლობაში უკრაინის საჭიროებებს დაფარავს ისე, რომ ტვირთი ევროპელ გადასახადის გადამხდელებზე არ გადავა.

3. ჩინეთის მზარდი მხარდაჭერა - გულდ-დევისის თქმით, ჩინეთის მხრიდან რუსეთისადმი მხარდაჭერის ყველაზე თვალსაჩინო მაგალითია გაზსადენ „ციმბირის ძალა 2“-ის მშენებლობის დაწყებაზე თანხმობა — ინიციატივა, რომელსაც პეკინი მრავალი წლის განმავლობაში თავს არიდებდა. ექსპერტის შეფასებით, ჩინეთი ახლა მხოლოდ არ ეხმარება რუსეთს, არამედ მიზანმიმართულად უბიძგებს კრემლს სარისკო ნაბიჯებისკენ. მისი თქმით, ეს პეკინისთვის „წაუგებელი თამაშია“ - როგორიც არ უნდა იყოს ომის შედეგი, რუსეთის დამოკიდებულება ჩინეთზე მხოლოდ გაიზრდება.

შიდა პრობლემები: გულდ-დევისის შეფასებით, ომის გაგრძელებისა და სანქციების ტვირთი რუსეთის ეკონომიკაზე დისპროპორციულად იზრდება, რასაც ემატება უკრაინის დარტყმები ენერგეტიკულ ინფრასტრუქტურაზე. მისივე თქმით, ელიტების განწყობაზე უარყოფითად იმოქმედა საოკუპაციო ძალების წარუმატებელმა საზაფხულო იერიშმაც.

კონტექსტი: „ომის სტრატეგიული კონტექსტი იცვლება... ასეთ ვითარებაში რუსეთი პრაქტიკულად იძულებულია, მოახდინოს გამარჯვების თეორიის აქსელერაცია - სრულად გამოფიტოს უკრაინა და ძირი გამოუთხაროს ევროპის სიმტკიცეს“ - წერს გულდ-დევისი.

• ექსპერტის თქმით, რუსეთის ქცევა მომდევნო თვეებში კიდევ უფრო აგრესიული და პროვოკაციული გახდება, ხოლო ერთადერთი ფაქტორი, რაც ამ პროცესს შეაჩერებს, იქნება ევროპის ერთიანი და მტკიცე რეაგირება - „ქმედებებით, და არა მხოლოდ განცხადებებით“.

• „ესკალაციის შიში, მისი მოპატიჟების ტოლფასია,“ - დასძენს გულდ-დევისი.