სომხეთის პრემიერ-მინისტრმა ნიკოლ ფაშინიანმა ერევანში ჩატარებულ ბრიფინგზე განაცხადა, რომ არსებობს საფუძველი, რუსეთი მისი ქვეყნის სტრატეგიულ პარტნიორად აღარ ჩაითვალოს.
ვითარების არსი: "2022 წლის სექტემბრის მოვლენების შემდეგ (აზერბაიჯანის მიერ სომხური ქალაქ ჯერმუკის სიახლოვეს ტერიტორიების ოკუპაცია - რედ.) იმის თქმა, რომ არსებობს სტრატეგიული პარტნიორობა... ახლა რომ დავწეროთ (სომხეთის მთავრობის 2026-2031 წლების პროგრამაში - რედ.) "სტრატეგიული პარტნიორობა," იკითხავთ, რატომ არ შეასრულეს რუსეთმა და ОДКБ-მ უსაფრთხოების სფეროში ნაკისრი ვალდებულებები 2022 წლის სექტემბერში," - თქვა მან.
- სომხეთის მთავრობის 2026-2031 წლების პროგრამაში აღნიშნულია, რომ "რუსეთის ფედერაციასთან ორმხრივად სასარგებლო მრავალსექტორულ თანამშრომლობაზე მიმართული დიალოგი გაგრძელდება რეგიონში მშვიდობის დამყარების, დაბალანსებული საგარეო პოლიტიკის, ურთიერთობების განვითარებისა და გაღრმავების ახალ პირობებში ურთიერთობების ტრანსფორმაციის მიმართულებით."
სტრიქონებს შორის: მანამდე, პარლამენტში პროგრამის წარდგენისას, ნიკოლ ფაშინიანმა განაცხადა, რომ სომხეთსა და რუსეთს შორის ურთიერთობების ტრანსფორმაცია ბუნებრივი პროცესია, ვინაიდან ერევანსა და ბაქოს შორის მშვიდობა დამყარდა.
- 2022 წლის 16 სექტემბერს სომხეთის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის უფროსმა ედვარდ ასრიანმა განაცხადა, რომ აზერბაიჯანის არმიის ჯარისკაცები სომხეთის ტერიტორიაზე, ქვეყნის აღმოსავლეთით ჯერმუკის მიმართულებით, სომხეთის ტერიტორიის სიღრმეში 7.5 კმ-ით შეიჭრნენ.
- ამასთან, მოსკოვს და "კოლექტიური უსაფრთხოების ხელშეკრულების ორგანიზაციას" (ОДКБ) სომხეთის დასაცავად თავიანთი ვალდებულებები არ შეუსრულებიათ.
დიდი სურათი: ფაშინიანის თქმით, სომხეთი უახლოესი ხუთი წლის განმავლობაში ОДКБ-ში დაბრუნებას არ გეგმავს და მოხარული იქნება, თუ მას ორგანიზაციიდან გარიცხავენ.
- "დარწმუნებით შემიძლია ვთქვა - ჩვენ არ ვაპირებთ ოდკბ-ში ჩვენი მუშაობის გააქტიურებას," - აღნიშნა სომხეთის პრემიერმა. მისი თქმით, მიმდინარეობს შესაბამისი განხილვები და მისი წესდება უშვებს წევრი ქვეყნის გარიცხვას.
- "ძალიან მოხარული ვიქნები, თუ ორგანიზაცია სომხეთის რესპუბლიკის გარიცხვას გადაწყვეტს. ჩვენ, ნებისმიერ შემთხვევაში, გაგვათავისუფლებენ დილემისგან - გამოვიდეთ თუ არ გამოვიდეთ საიდანმე," - ხაზი გაუსვა პრემიერმა დეპუტატების კითხვებზე პასუხისას.
კონტექსტი: ერევანმა ОДКБ-ში მონაწილეობა 2024 წლის თებერვალში გაყინა, ხოლო იმავე წლის მაისში ოფიციალურად თქვა უარი ორგანიზაციის დაფინანსებაზე - მას შემდეგ, რაც ორგანიზაცია არ ჩაერია აზერბაიჯანთან კონფლიქტში.
- მანამდე ფაშინიანმა ОДКБ-ს "საპნის ბუშტი ალიანსი" უწოდა და მისი რამდენიმე წევრი ბაქოს ფაქტობრივ მხარდაჭერაში დაადანაშაულა.