ახალი ამბები

სომხეთის პრემიერ-მინისტრმა ნიკოლ ფაშინიანმა განაცხადა, რომ იარაღის საერთაშორისო მწარმოებლები სომხეთს შეიარაღების შესყიდვის უფლებას არ აძლევდნენ, რადგან არსებობდა რისკი, რომ მას "სომხეთის რესპუბლიკის საერთაშორისოდ აღიარებული საზღვრების" მიღმა გამოიყენებდნენ.

ვითარების არსი: მოქალაქეებთან შეხვედრისას ფაშინიანმა ბოლო წლებში სომხეთის მიერ შეიარაღების შეძენის თემაზე ისაუბრა და დასვა კითხვა: "რატომ არ შეეძლო სომხეთს იარაღის შეძენა 2022 წლამდე?"

• "იგივე ადამიანები და ქვეყნები, რომლებმაც იარაღის მოყიდვა 2022 წლის შემდეგ დაიწყეს, 2022 წლამდე შემდეგს გვეუბნებოდნენ: 'გვაპატიეთ, მაგრამ იარაღს ორი მიზეზის გამო ვერ მოგყიდით.' პირველი მიზეზი ეს იყო: 'თქვენ ხართ კოლექტიური უსაფრთხოების ხელშეკრულების ორგანიზაციის (ОДКБ) წევრი და ჩვენ არ შეგვიძლია გადმოგცეთ ტექნოლოგიური შეიარაღება, რადგან არ ვართ დარწმუნებულები, რომ ეს ტექნოლოგიები ОДКБ-ს სხვა ქვეყნების ხელში არ აღმოჩნდება. თუმცა, ეს ყველაზე მთავარი მიზეზიც კი არ იყო. მეორე მიზეზი იმაში მდგომარეობდა, რომ გვეუბნებოდნენ: 'ჩვენ დარწმუნებულები ვართ, რომ ამ იარაღს სომხეთის რესპუბლიკის საერთაშორისოდ აღიარებული საზღვრების მიღმა გამოიყენებთ."

სტრიქონებს შორის: ფაშინიანის თქმით, მიმწოდებლები აზერბაიჯანის ტერიტორიულ მთლიანობას აღიარებდნენ და არსებობდა შიში, რომ სომხეთი შეძენილ იარაღს საკუთარი საერთაშორისოდ აღიარებული საზღვრების მიღმა გამოიყენებდა.

• "რა მოხდა 2022 წელს და რატომ დაიწყო შეიარაღების ბაზრის სომხეთისთვის გახსნა სწორედ 2022 წლიდან, ხოლო 2024 წლისთვის, ფაქტობრივად, ყოველგვარი შეზღუდვების გარეშე გაიხსნა?" - ხაზი გაუსვა ფაშინიანმა.
• პრემიერ-მინისტრის განცხადებით, ვითარება მკვეთრად შეიცვალა 2022 წლის 6 ოქტომბრის პრაღის შეხვედრის შემდეგ, სადაც საფრანგეთის პრეზიდენტისა და ევროპული საბჭოს ხელმძღვანელის შუამავლობით, სომხეთმა და აზერბაიჯანმა 1991 წლის ალმა-ათის დეკლარაციის საფუძველზე ერთმანეთის ტერიტორიული მთლიანობა აღიარეს.
  
• "ამის შემდეგ შეიარაღების საერთაშორისო ბაზარმა გვითხრა: ჩვენ აღარ გვაქვს პრობლემები. დავინახეთ, რომ ეს ნაბიჯი გადადგით და მზად ვართ, დავიწყოთ იარაღის მოყიდვა." - აღნიშნა მან.

დიდი სურათი: "2024 წლის მერე, როდესაც საზღვრის დელიმიტაციის პროცესი დაიწყო, ხელი მოეწერა და რატიფიცირდა დელიმიტაციის კომისიების ერთობლივი საქმიანობის რეგლამენტი, მივაღწიეთ შეთანხმებებს სამშვიდობო ხელშეკრულების ტექსტზე, ხოლო ალმა-ათის დეკლარაციამ დე-იურე სავალდებულო იურიდიული ძალა შეიძინა როგორც სომხეთში, ისე აზერბაიჯანში - ეს საკითხი საბოლოოდ დაიხურა." - თქვა ფაშინიანმა.

• "იარაღის შესყიდვა შესაძლებელი გახდა იმის წყალობით, რომ მე განვაცხადე: ჩვენ არ უნდა გავაგრძელოთ ყარაბაღის მოძრაობა და მას არ გავაგრძელებთ." - განაცხადა სომხეთის ლიდერმა.
• ფაშინიანმა აღნიშნა, რომ სომხეთი უკვე უბრალოდ კი არ გამოხატავს სხვადასხვა ქვეყნიდან იარაღის შესყიდვის განზრახვას, არამედ ქვეყანას უკვე აქვს მოქმედი შეთანხმებები.

კონტექსტი: მისი თქმით, აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტის, ჯეი დი ვენსის სომხეთში ვიზიტის ფარგლებში, საზოგადოებას აჩვენეს უპილოტო საფრენი აპარატები, რომელთა შესყიდვაზეც კონტრაქტები აშშ-სთან გააფორმეს და მოგვიანებით შეიძინეს კიდეც.

• "სამხედრო აღლუმზე ეს სისტემები არ გამოგვიჩენია, რადგან ისინი ჯერ არ მიგვიღია. მაგრამ ამას იმიტომ ვამბობ, რომ დღეს ჩვენ გვაქვს შესაძლებლობა, იარაღით ვივაჭროთ თვით ამერიკის შეერთებულ შტატებთანაც კი. გარდა ამისა, 2025 წლის 8 აგვისტოს შემდეგ ბრიტანეთმა სომხეთისთვის იარაღის მიყიდვაზე შეზღუდვები მოხსნა," - განაცხადა ფაშინიანმა.

სიღრმისეულად: სომხეთში სამხედრო აღლუმი ჩატარდა, სადაც 2022 წლის შემდეგ შეძენილი შეიარაღება წარმოადგინეს.