ახალი ამბები

ჟურნალი The Economist ვრცელ მასალას აქვეყნებს "დიდი შვიდეულის" სამიტის შესახებ.

მასალის თანახმად, საფრანგეთის ქალაქ ევანში გამართულ სამიტზე დონალდ ტრამპის მიერ ირანთან მოულოდნელად გაფორმებულმა შეთანხმებამ ევროპულ დიპლომატიაში ფრთხილი ოპტიმიზმი გააჩინა. გამოცემა აღნიშნავს, რომ ეს ნაბიჯი შესაძლოა აშშ-ის მხრიდან უკრაინის მხარდაჭერის განახლების წინაპირობა გახდეს.

რატომ არის მნიშვნელოვანი: ერთი წლის წინ ტრამპმა კანადის სამიტი პირველივე საღამოს დატოვა. ამჯერად, საფრანგეთის პრეზიდენტმა ემანუელ მაკრონმა მას ვერსალის სასახლეში მდიდრული ვახშამი მოუწყო, რამაც ტრამპი აღაფრთოვანა და იგი სამიტის დასრულებამდე დარჩა.

• ტრამპმა ვიზიტს „დიდი წარმატება“ უწოდა, თუმცა The Economist-ი ხაზს უსვამს, რომ ევროპელებმა მწარე გამოცდილებით ისწავლეს - ტრამპის სიტყვა ბრმად არ უნდა ირწმუნონ. პუტინთან ერთმა სატელეფონო ზარმაც კი შესაძლოა ვერსალის შეთანხმებები მყისიერად გააქროს.

• გამოცემა განმარტავს, რომ ირანთან მიღწეული „გარღვევა“ თეორიულად სამ რამეს ცვლის უკრაინის სასარგებლოდ:

1. ვაშინგტონს საშუალება ეძლევა, ირანის კრიზისიდან ფოკუსი კვლავ უკრაინისკენ მიმართოს;

2. ბაზარზე ირანული ნავთობის დაბრუნება შეამცირებს გლობალურ ენერგოკრიზისს, რაც დასავლეთს რუსულ ნავთობსა და გაზზე ბევრად უფრო მკაცრი სანქციების დაწესების საშუალებას მისცემს;

3. მაღალი ფასების წყალობით, კრემლი ყოველთვიურად $5-6 მილიარდის დამატებით მოგებას იღებდა და მას ომის დაფინანსებისთვის თავისუფლად იყენებდა.

მთავარი ამბავი: The Economist-ი ავტორიტეტულ წყაროებზე დაყრდნობით წერს, რომ მიმდინარე წლის დასაწყისში აშშ, რუსეთი და უკრაინა მაისში ცეცხლის შეწყვეტის „საორიენტაციო რუკაზე“ თითქმის შეთანხმდნენ. თუმცა, ირანის ომმა ნავთობი გააძვირა, რუსეთს ფინანსური ჟანგბადი მისცა და პროცესი ჩაიშალა.

• ამჟამად რუსეთთან არაფორმალური მოლაპარაკებები განახლდა, ხოლო უკრაინასა და ტრამპის გუნდს შორის ყოველდღიური კონტაქტია.

• განიხილება ცეცხლის შეწყვეტის ორფაზიანი გეგმა. პირველი ეტაპი ითვალისწინებს საბრძოლო მოქმედებების შეზღუდვას ფრონტის ხაზის ორივე მხარეს 50-70 კილომეტრიან ზონაში, რასაც მოგვიანებით უფრო ფართო შეთანხმება უნდა მოჰყვეს.

არჩევნების ფაქტორი: უკრაინელი მაღალჩინოსნის ვარაუდით, რუსეთი ოქტომბრამდე (აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნებამდე) სერიოზულ ნაბიჯებს არ გადადგამს. მოსკოვს სურს, ეს მომენტი ტრამპის საარჩევნო პოზიციების გასაძლიერებლად გამოიყენოს, რათა სანაცვლოდ მისგან დათმობები მიიღოს.

• ჟურნალის მიხედვით, უფრო სავარაუდოა, რომ კრემლი მომავალ გაზაფხულამდე ითამაშებს. მოსკოვის გათვლაა, რომ ზამთარში უკრაინის ენერგოინფრასტრუქტურის მასირებული დაბომბვით კიევს მძიმე კომპრომისები აიძულოს.

• მშვიდობის მთავარ დაბრკოლებად რჩება ე.წ. „ანკორიჯის ფორმულა“ - შეთანხმებები, რომლებიც, სავარაუდოდ, გასულ ზაფხულს ალასკაზე, ტრამპისა და პუტინის შეხვედრისას გაიწერა.

• ეს ფორმულა ითვალისწინებს დონბასისა და ყირიმის ოკუპაციის იურიდიულ აღიარებას, ასევე ზაპოროჟიესა და ხერსონის ოლქებში არსებული ფრონტის ხაზის დე ფაქტო დაკანონებას. სტატიაში ხაზგასმულია, რომ უკრაინისთვის ეს პირობები აბსოლუტურად მიუღებელია.

ახალი ნარატივი: მასალის თანახმად, თეთრ სახლში მკვიდრდება აზრი, რომ რუსეთის ნდობა არ შეიძლება, ხოლო უკრაინა ამ ომში „გამარჯვებულია და არა დამარცხებული“.

• მოსკოვის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანაზე უკრაინული დრონების დარტყმამ ვაშინგტონზე დიდი შთაბეჭდილება მოახდინა. აშშ-ის არმიის მდივანმა დენ დრისკოლმა აღნიშნა, რომ უკრაინის მიერ ბრძოლისველზე დრონების ინტეგრაციის ტემპმა ამერიკულ ძალებსაც კი გაუსწრო, ხოლო პენტაგონის ხელმძღვანელმა პიტ ჰეგსეტმა აღიარა, რომ აშშ ბევრს სწავლობს უკრაინისგან.

• კულუარული წყაროების მიხედვით, ტრამპი ირანის კრიზისისას მიხვდა, რომ პუტინზე ზეწოლის გარეშე თავისას ვერ მიაღწევს.

დიდი სურათი: The Economist-ი აჯამებს, რომ ნაკლებად სავარაუდოა პუტინმა ომზე უარი თქვას, და იგი ნებისმიერ ცეცხლის შეწყვეტას ძალების მოსაკრებად გამოიყენებს. თუმცა, დღეს საერთო სურათს უკვე უკრაინელები ხატავენ.

• როგორც უკრაინელი დიპლომატი ლანა ზერკალი აღნიშნავს: „პუტინი ადრე ცდილობდა ეჩვენებინა, თითქოს ომი სადღაც შორსაა. ახლა, როცა რუსები საკუთარი თვალით ხედავენ მოსკოვიდან აზიდულ კვამლს, ის ამას ვეღარ გააკეთებს“.