20:54 | 02 აპრილი, 2026 — საუდის არაბეთი
საუდის არაბეთმა დარტყმა მიიტანა იემენში საამიროების მიერ მხარდაჭერილ ჯგუფზე
საუდის არაბეთის არმიამ საჰაერო დარტყმები მიიტანა სამხრეთ იემენში მოკალათებულ შეიარაღებულ სეპარატისტულ დაჯგუფებაზე, რომელსაც მხარს უჭერს არაბთა გაერთიანებული სამეფოები.
ვითარების არსი: ინფორმაციას ამის შესახებ Financial Times ავრცელებს - გადაწყვეტილება სპარსეთის ყურის 2 მეზობელ მონარქიას შორის იემენში მიმდინარე სამოქალაქო ომთან დაკავშირებით მზარდ განხეთქილაზე მეტყველებს.
- ერ-რიადს არ გაურვცელებია ოფიციალური კომენტარი საჰერო დარტყმებთან დაკავშირებით, თუმცა მოვლენას წინ უძღოდა საამიროების მიერ მხარდაჭერი ე.წ. სამხრეთი გარდამავალი საბჭოს (STC) ფორმირებების მიერ წამოწყებული იერიში ჰადრამავთის პროვინციაში.
- იერიშის ფარგლებში STC-ის ძალებმა შეტევა მიიტანეს საუდის არაბეთის მხარდაჭერილ იემენის ცენტრალური მთავრობის ძალებზე ასევე, ალ-მაჰრას პროვინციაში, რომელიც ომანს ესაზღვრება.
დაეწიე ამბავს: არაერთი კომენტატორის აზრით, ნაკლებად სავარაუდოა, რომ სამხრეთის გარდამავალი საბჭოს ძალები შეტევაში არაბთა გაერთიანებული მხარდაჭერის გარეშე წავიდოდნენ.
- STC-ის იერიშს ასევე წინ უძღოდა საუდის არაბეთის მმართველი პრინცის უკმაყოფილება სუდანში განვითარებული მოვლენებით, რაზეც მოჰამად ბინ-სალმანმა ცოტა ხნის წინ თეთრ სახლში გამართული ვიზიტის დროს საჯაროდაც განაცხადა.
- ზოგიერთი ანალიტიკოსის შეფასებით შესაძლოა ეს 2 მოვლენა დაკავშირებული იყოს - მათი აზრით, სუდანში ე.წ. სწრაფი რეაგირების ძალების (RSF) მოქმედებებით უკმაყოფილების საჯაროდ გამოხატვა უსიამოვნო სიურპრიზი იყო გაერთიანებული საამიროებისთვის და იემენში ახალი იერიშის დაწყებით ისინი მოჰამად ბინ-სალმანისთვის სიგნალის გაგზავნას ცდილობდნენ.
- სუდანში მიმდინარე სამოქალაქო კონფლიქტში არაბთა გაერთიანებული სამეფოების ჩართულობა სულ უფრო მეტ ყურადღებას იპყრობს, რადგანაც სამეფოს მიერ მხარდაჭერილი ძალები ბოლო თვეების განმავლობაშ არაერთხელ ამხილეს გენოციდში - თავის მხრივ საამიროები უარყოფს, რომ RSF-ის შეიარაღებით ეხმარება.
- თავის მხრივ, საუდის არაბეთი სუდანში მიმდინარე კონფლიქტში მხარს ცენტრალური მთავრობის არმიას უჭერს.
სტრიქონებს შორის: საუდის არაბეთი გრძელი საზღვაო საზღვრის გათვალისწინებით სუდანს სამეფოს ეროვნული უსაფრთხოებისთვის კრიტიკული მნიშვნელობის საკითხად მიიჩნევს.
- თავის მხრივ სუდანი სტრატეგიული მნიშვნელობისაა რეგიონის საამიროებისთვისაც, რომელთა გავლენა რეგიონში სწრაფად იზრდება - საამიროებში მიაჩნიათ, რომ სუდანის ცენტრალური მთავრობის არმია ისლამისტი ექსტრემისტების მიერ არის ინფილტრირებული.
- იემენში მიმდინარე სამოქალაქო ომში არაბთა გაერთიანებული საამიროები 2015 წელს საუდის არაბეთის მიერ ორგანიზებული კოალიციის ფარგლებში მას შემდეგ ჩაერთნენ, რაც ირანის მიერ მხარდაჭერილმა ჰუსიტებმა ცენტრალური მთავრობა დაამხეს და დედაქალაქი სანაა დაიკავეს.
- საამიროები წლების განმავლობაში საუდის არაბეთის მთავარ კოალიციურ პარტნიორებად რჩებოდნენ, თუმცა ისინი მხარს სხვადასხვა ანტი-ჰუსიტურ დაჯგუფებებს უჭერდნენ, რომლებიც ეპიზოდურად ერთმანეთსაც უპირისპირებოდნენ.
- საამიროების პოლიტიკა 2019 წელს შეიცვალა, როდესაც სამეფომ იემენიდან თავისი სამხედროების გაყვანა დაიწყო.
ჩაშლილად: ქვეყნიდან ჯარების გაყვანის მიუხედავად საამიროები აგრძელებენ STC-ის ფინანსურ და სახმედრო დახმარებას, რომელიც ქვეყნის სამხრეთში დომინანტური დაჯგუფებაა.
- ზოგადად სამხრეთის გარდამავალი საბჭო ერ-რიადის მიერ მხარდაჭერილი ცენტრალური მთავრობის ნაწილია, თუმცა STC სამხრეთ იემენის დამოუკიდებლობას აღდგენას ითხოვს, როგორც ეს ქვეყნის გაერთიანებამდე, 1990-წლამდე იყო.
- გასულ კვირას საუდის არაბეთის მთავრობაში დაგმეს სამხრეთის გარდამავალი საბჭოს მოქმედებები და განაცხდეს, რომ ეს "საფრთხეს უქმნის იემენელი ხალხის მომავალს."
- ამავე განცხადებაში აღნიშნული იყო, რომ ერ-რიადი "აგრძელებდა მუშაობას ახლო კოორდინაციაში "მოძმე არაბთა გაერთიანებულ საამიროებთან" და გამოთქმული იყო, იმედი რომ STC გაიყვანდა თავის ძალები ორივე პროვინციიდან.
- უკვე 27 დეკემბერს მსგავსი მოწოდებები გააჟღერა საუდის არაბეთის თავდაცვის მინისტრმა, პრინცმა ხალიდ ბინ-სალმანმა.
- თავის მხრივ, აბუ-დაბიში განაცხადეს, რომ მათი ხედვა თანხვედრაში საუდის არაბეთთან, რაც კონფლიქტის პოლიტიკური გზებით გადაწყვეტას გულისხმობს.
კონტექსტი: არაბული მედიის ცნობით, სამხრეთ გარდამავალი საბჭოს აგრესიული ქმედების მიზეზი შესაძლოა ის ყოფილიყო, რომ ადგილობრივმა ფრაქციებმა პრაქტიკულად სრულად შეაჩერეს ნავთობის მოპოვებისა და გადამუშავების პროცესი ჰადრამავთის პროვინციაში - რაც ქვეყნის სამხრეთში გამაგრებული დაჯგუფებისთვის შემოსავლის მთავარი წყაროა.
- ჰადრამავთი იემენის უმსხვილესი და ნავთობით ყველაზე დიდი პროვინციაა, რომელსაც ისტორიულად მყარი კავშირები აქვს საუდის არაბეთთან - აღნიშნულ პროვინციაში STC-ის იერიში ერ-რიადში აღქმული იქნა როგორც საფრთხე იემენში საუდის არაბეთის ინტერესებისთვის.
- კრიზისი სხვა მხრივ კულტურულად და ეკონომიკურად ახლო ყურის მონარქიებს შორის განხეთქილების საფუძველი გახდა - მკაფიო ხდება, რომ ერ-რიადი და აბუ-დაბი სუდანსა და იემენში მიმდინარე სამოქალაქო კონფლიქტში ერთმანეთის მოწინააღმდეგე დაჯგუფბებს უჭერენ მხარს.