ახალი ამბები

13 იანვარს, აშშ-ის სახელმწიფო მდივანი მარკო რუბიო სომხეთის საგარეო საქმეთა მინისტრს, არარატ მირზიოანს შეხვდა.

ვითარების არსი: შეხვედრის შემდეგ ერთობლივი განცხადება გამოქვეყნდა, რომელშიც გაწერილია "ტრამპის გზა საერთაშორისო მშვიდობისა და კეთილდღეობისთვის" (TRIPP) განხორციელების ჩარჩოები.

• "დღეს სომხეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა არარატ მირზოიანმა და მე გავავრცელეთ განცხადება პროექტ TRIPP-ის განხორციელების ჩარჩო-დოკუმენტის შესახებ. ეს დოკუმენტი ეფუძნება ხუთი თვის წინ, აშშ-ის პრეზიდენტის პატრონაჟით გამართულ სომხეთ-აზერბაიჯანის ისტორიულ სამშვიდობო სამიტზე აღებულ ვალდებულებებს. პროგრამა "ტრამპის გზა" საშუალებას მოგვცემს გავხსნათ სამხრეთ კავკასიის პოტენციალი ვაჭრობის, ტრანზიტისა და ენერგეტიკული ნაკადების სფეროში, რაც ხელს შეუწყობს კეთილდღეობის ზრდას და უსაფრთხოების განმტკიცებას მთელ რეგიონში," — დაწერა მარკო რუბიომ.

ჩაშლილად: სომხეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა არარატ მირზოიანმა შეხვედრის დასრულებისა და დოკუმენტის ხელმოწერის შემდეგ აღნიშნა, რომ პროექტის მოწინააღმდეგეთა "ბოროტი მანიპულაციები" გააქარწყლა.

• მირზოიანმა აღნიშნა, რომ სახელმწიფო მდივან რუბიოსთან და მის დელეგაციასთან განიხილეს ურთიერთობების დინამიკა, ინიციატივები, დაგეგმეს ახალი მიმართულებები, სტრატეგიული სამუშაოები და მომავალი ვიზიტები. მან საზოგადოებას შეახსენა, რომ საუბარი ფოკუსირებული იყო 8 აგვისტოს ვაშინგტონში მიღწეული შეთანხმებების შესრულებაზე და დაადასტურა TRIPP-ის განხორციელების ჩარჩოები. მინისტრმა დოკუმენტს უაღრესად მნიშვნელოვანი უწოდა.
• "გავიდა 5 თვე და ამერიკულ მხარესთან მოლაპარაკებებისას მოხერხდა პირობებისა და პრინციპების საკმაოდ დეტალურად განხილვა. ეს ჯერ კიდევ არ არის საბოლოო დოკუმენტი, თუმცა ყველა მხარისთვის მნიშვნელოვანი მიღწევაა. შემდგომ დოკუმენტებში მეტი იურიდიული მომენტი იქნება, ამაში კი ასახულია ყველაფერი, რაც საზოგადოებასა და მხარეებს აინტერესებთ," — აღნიშნა მინისტრმა.
• მისი თქმით, შეთანხმებული საკითხები სრულად არის ასახული დოკუმენტში და არ არსებობს რაიმე "საიდუმლო" შეთანხმება.

დაეწიე ამბავს: მირზოიანმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ეს არის მსხვილი რეგიონული პროექტი, რომელიც სამი დონისაგან შედგება: 1. კავშირი მესამე ქვეყნებს, ევროკავშირსა და ცენტრალურ აზიას შორის; 2. კავშირი ნახიჩევანსა და აზერბაიჯანს შორის; 3. სომხეთის რესპუბლიკის კავშირი მესამე ქვეყნებთან ორივე მიმართულებით — დასავლეთით და ცენტრალური აზიისკენ.

• პროექტის განსახორციელებლად იქმნება "TRIPP-ის განვითარების კომპანია."
• დოკუმენტში არაერთხელ არის ხაზგასმული, რომ პროექტი განხორციელდება სომხეთის სუვერენიტეტის სრული დაცვით. ანუ, არ იარსებებს ინფრასტრუქტურული მონაკვეთები, სადაც სომხეთის სუვერენიტეტი რაიმე ფორმით შეილახება.
• კომპანიის აქციათა საკონტროლო პაკეტი ამერიკულ მხარეს ეკუთვნის, თუმცა არსებობს პრინციპული საკითხები, სადაც სომხეთი, საკონტროლო პაკეტის არქონის მიუხედავად, გადამწყვეტი მხარე იქნება — მისი თანხმობის გარეშე გადაწყვეტილებები ვერ მიიღება.
• მაგალითად, მფლობელების ან აქციების შეცვლის შემთხვევაში სომხეთისა და აშშ-ის მთავრობების გადაწყვეტილება იქნება საჭირო.
• ამით მინისტრმა უარყო შეთქმულების თეორიები, თითქოს "ტრამპის გზა" შეიძლება სომხეთის თანხმობის გარეშე მესამე მხარეს გადაეცეს. მისი თქმით, გაყიდვა შეუძლებელი იქნება, რადგან ეს ხელშეკრულების დარღვევაა.

დიდი სურათი: კითხვაზე, თუ რატომ დარჩა სომხეთს აქციების მხოლოდ 26 პროცენტი, მირზოიანმა განმარტა, რომ ეს ასახავს ქვეყნების კონტრიბუციას — აშშ აპირებს მსხვილ ფინანსურ ინვესტიციებს, სომხეთი კი ძირითადად განაშენიანების უფლებას იძლევა.

• მისი თქმით, ეს სამართლიანი გადაწყვეტილებაა პირველი 49 წლისთვის, ხოლო როდესაც ინვესტიციებს ამოიღებენ, პროპორციები შეიცვლება და აქციების რაოდენობა თითქმის გათანაბრდება.