ახალი ამბები

სომხეთის პრემიერ-მინისტრმა ნიკოლ ფაშინიანმა განაცხადა, რომ მეწამორის ატომური ელექტროსადგურის მუშაობა, შესაძლოა, 2046 წლამდე გაგრძელდეს, ნაცვლად მანამდე დამტკიცებული ვადისა - 2036 წლამდე.

ვითარების არსი: მან აღნიშნა, რომ სომხეთის მთავრობამ ეს პერიოდი ახალი ატომური ელექტროსადგურის მშენებლობის შესახებ გადაწყვეტილების მისაღებად უნდა გამოიყენოს.

• ეს განცხადებები ოთხშაბათს, სომხეთის მთავრობასა და პარლამენტს შორის გამართული კითხვა-პასუხის სესიის დროს გაკეთდა.
• 2023 წლის დეკემბერში სომხეთმა ხელი მოაწერა კონტრაქტს რუსეთის სახელმწიფო ბირთვულ სააგენტო "როსატომთან," რათა მეწამორის ატომური ელექტროსადგურის მე-2 რეაქტორის მუშაობის ვადა 2036 წლამდე გაგრძელებულიყო.
• ეს რეაქტორის ექსპლუატაციის მეორე გაგრძელება იყო, რის შემდეგაც ფაშინიანმა აღნიშნა, რომ მისი მუშაობა, პოტენციურად, კიდევ 10 წლით, 2046 წლამდე შეიძლება გახანგრძლივდეს.

ჩაშლილად: ამ პერიოდში სომხეთის მთავრობას მოუწევს გადაწყვეტილების მიღება ახალი ატომური ელექტროსადგურის მშენებლობაზე. შესაბამისი მოლაპარაკებები უკვე მიმდინარეობს ხუთ ქვეყანასთან - რუსეთთან, აშშ-სთან, საფრანგეთთან, ჩინეთსა და სამხრეთ კორეასთან.

• "ეს სტრატეგიული მნიშვნელობის გადაწყვეტილებაა. როდესაც გადაწყვეტილებას მივიღებთ, უნდა ვიყოთ დარწმუნებულნი, რომელი წინააღმდეგობა შეესაბამება საუკეთესოდ სომხეთის ინტერესებს," - განაცხადა ფაშინიანმა ოთხშაბათს.
• მან ასევე ხაზი გაუსვა ბირთვული ენერგიის ბაზრის საფუძვლიანი და ზუსტი შესწავლის მნიშვნელობას.
• ფაშინიანმა აღნიშნა, რომ მიუხედავად იმისა, რომ მეწამორის ატომური სადგურის ელექტროენერგიას ამჟამად სომხეთის ენერგოსისტემაში ყველაზე დაბალი ტარიფი აქვს, ბირთვული საწვავის ცნობილი მარაგი დაახლოებით 70 წელზეა გათვლილი.
• "ეს ნიშნავს, რომ საჭიროა გამოვთვალოთ, რა ეღირება 1 კილოვატ-საათი ბირთვული ენერგია 40 წლის შემდეგ," - თქვა ფაშინიანმა და დასძინა, რომ ნებისმიერი ახალი ატომური სადგური უნდა ეფუძნებოდეს ეკონომიკურ და ფინანსურ მოდელს, რომელიც ინვესტიციის უკუგების გარანტიას იძლევა.
• ქვეყნების დაკონკრეტების გარეშე, ფაშინიანმა აღნიშნა, რომ ზოგიერთი პარტნიორი სომხეთს გადაწყვეტილების სწრაფად მიღებისკენ აჩქარებდა. 

სტრიქონებს შორის: 2024 წლის სექტემბერში ფაშინიანმა გამოაცხადა, რომ სომხეთმა მიიღო "სტრატეგიული გადაწყვეტილება" მცირე მოდულურ ატომურ ელექტროსადგურზე გადასვლის შესახებ, რის მიზეზადაც უსაფრთხოება დაასახელა.

• ორშაბათს, სომხეთში თავისი ისტორიული ვიზიტისას, აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტმა ჯეი დი ვენსმა ხელი მოაწერა ერთობლივ განცხადებას ფაშინიანთან, რითაც გამოცხადდა სომხეთსა და აშშ-ს შორის სამთავრობო შეთანხმებაზე მოლაპარაკებების დასრულება ბირთვული ენერგიის მშვიდობიანი გამოყენების სფეროში თანამშრომლობის შესახებ.
• ვენსმა განაცხადა, რომ ეს გზას გაუხსნის ამერიკულ და სომხურ კომპანიებს "სამოქალაქო ბირთვულ პროექტებზე შეთანხმებისთვის" და მიანიშნა, რომ აშშ, სავარაუდოდ, სომხეთში მცირე მოდულურ რეაქტორებს ააშენებს.
• აშშ-ის ენერგეტიკის დეპარტამენტის თანახმად, მცირე მოდულური რეაქტორები ამჟამად ბირთვული მარეგულირებელი კომისიის მიერ ლიცენზირების პროცესს გადიან და "სავარაუდოდ, 2020-იანი წლების ბოლოს ან 2030-იანი წლების დასაწყისში აშენდება."

დიდი სურათი: რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილემ, მიხეილ გალუზინმა, კიდევ ერთხელ დაადასტურა კრემლის მზადყოფნა, სომხეთში ატომური ელექტროსადგური "უმცირეს ვადებში" ააშენოს.

• მან ასევე აღნიშნა, რომ "რეალური ალტერნატივები არ ჩანს" საიმედო, უკვე გამოცდილი ტექნოლოგიების, მიმზიდველი ფინანსური პარამეტრების (მშენებლობისა და შემდგომი ექსპლუატაციის ჩათვლით) და სპეციალისტების მომზადების საჭიროების თვალსაზრისით.
• ხუთშაბათს რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს სპიკერმა მარია ზახაროვამ განაცხადა, რომ "ეს ისეთი საკითხები და თემებია, რომლებზეც ხუმრობა არ შეიძლება" და ხაზი გაუსვა, რომ ეს "ენერგოუსაფრთხოების საკითხია."