ახალი ამბები

მომავალ კვირას აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტი ჯეი დი ვენსი სომხეთს და აზერბაიჯანს ეწვევა. ამ ფონზე, სომხეთის ხელისუფლება ღიად აცხადებს, რომ ახალი ბირთვული რეაქტორის ასაშენებლად ამერიკული კომპანიის შერჩევა სურს.

ვითარების არსი: ახალმა რეაქტორმა მოძველებული, რუსული წარმოების მეწამორის ატომური ელექტროსადგური უნდა ჩაანაცვლოს.

• სომხეთის ტერიტორიული ადმინისტრირებისა და ინფრასტრუქტურის მინისტრმა, დავიდ ხუდათიანმა, 3 თებერვალს ჟურნალისტებს განუცხადა, რომ მთავრობამ მიიღო გადაწყვეტილება, ახალი ატომური სადგური მოდულური კონსტრუქციის იყოს.
• ამერიკის შეერთებული შტატები მოდულური ბირთვული ტექნოლოგიების სფეროში მსოფლიო ლიდერია.
• მიუხედავად იმისა, რომ ერევანი არჩევანს მოდულურ ვარიანტზე აჩერებს, ხუდათიანმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ რეაქტორის ზომასთან დაკავშირებით საბოლოო გადაწყვეტილება ჯერ არ მიღებულა და აშშ-ის, რუსეთისა და ჩინეთის წინადადებები კვლავ განიხილება.
• "მჯერა, რომ მოდელის შერჩევა 2026 ან 2027 წელს გადაწყდება. აჩქარების საჭიროება არ არის," - განაცხადა მინისტრმა.

ჩაშლილად: დღემდე აშენებული მოდულური ბირთვული რეაქტორების უმეტესობა მცირე მასშტაბისაა და თითოეული აგრეგატის წლიური გამომუშავება 300 მეგავატს ან ნაკლებს შეადგენს.

• თუმცა, ფართომასშტაბიანი მოდულური რეაქტორებიც სულ უფრო რეალური ხდება - ისინი, არსებითად, ერთმანეთზე "დაწყობილი" მცირე მოდელებისგან შედგება.
• მცირე მოდულური რეაქტორები შედარებით სწრაფად და იაფად შენდება, ასევე უფრო უსაფრთხო და ეფექტურია ექსპლუატაციაში, ვიდრე დიდი მოდელები, როგორიცაა რუსული წარმოების VVER-1000-ის სერია.
• ტექნოლოგიური გიგანტები, მათ შორის Amazon და Google, სწორედ მცირე მოდულურ რეაქტორებს აშენებენ მონაცემთა ცენტრების ენერგომოთხოვნილებების დასაკმაყოფილებლად.

დიდი სურათი: სომხურმა გამოცემა "ჰრაპარაკმა," რომელიც სამთავრობო კულუარული ინფორმაციების მოპოვებითაა ცნობილი, იანვრის ბოლოს გამოაქვეყნა მოკლე სტატია, რომლის მიხედვითაც, ვენსთან შეხვედრაზე ბირთვული ენერგია დღის წესრიგში იქნება.

• "აშკარაა, რომ ვიზიტის მთავარი მიზანი TRIPP-ის (ტრამპის მარშრუტი საერთაშორისო მშვიდობისა და კეთილდღეობისთვის - რედ.) დაწყება იქნება. [სომხეთის] მთავრობის კულუარებში საუბრობენ იმაზე, რომ შესაძლოა ხელი მოეწეროს დოკუმენტსაც, რომლის მიხედვითაც სომხეთი მოდულური ატომური ელექტროსადგურის მშენებლობას ამერიკის შეერთებულ შტატებს დაუკვეთავს." - ნათქვამია სტატიაში.

კონტექსტი: მეწამორის ატომური ელექტროსადგური, რომლის პირველმა ბლოკმაც მუშაობა 1976 წელს დაიწყო, ამჟამად ექსპლუატაციის ბოლო ეტაპზეა.

• მისი სასიცოცხლო ციკლის 2036 წლამდე გასახანგრძლივებლად უკვე ჩატარდა ორი რეკონსტრუქცია. სადგური ქვეყნის ელექტროენერგიის საჭიროების დაახლოებით 40%-ს გამოიმუშავებს, თუმცა ის მუშაობის უსაფრთხოებასთან დაკავშირებული კითხვების ფონზე აგრძელებს.