ახალი ამბები

ბულგარეთის საპარლამენტო არჩევნებზე პრო-რუსი ექს-პრეზიდენტის, რუმენ რადევის პარტია "პროგრესული ბულგარეთი" პირველ ადგილზე გავიდა ხმების 45%-ით. ეს ბოლო ხუთი წლის განმავლობაში უკვე მერვე არჩევნებია ქვეყანაში.

ვითარების არსი: ცენტრალური საარჩევნო კომისიის მონაცემებით, ხმების 97%-ზე მეტის დათვლის შემდეგ, "პროგრესული ბულგარეთი" 45%-ით ლიდერობს და 240-ადგილიან პარლამენტში სულ მცირე 131 მანდატს ნიშნავს.

• კომისიის ცნობით, პრო-რუსულმა პარტიამ დაამარცხა ლიბერალური კოალიცია PP-DB, რომელმაც ხმების 15% მიიღო და ყოფილი პრემიერ-მინისტრის, ბოიკო ბორისოვის პარტია GERB - 13%.
• არჩევნები მას შემდეგ დაინიშნა, რაც წინა მთავრობამ დეკემბერში საკამათო ბიუჯეტის მიღება სცადა, რასაც მასობრივი პროტესტი მოჰყვა - ამ აქციებს რადევმა, როგორც პრეზიდენტმა, მხარი დაუჭირა.

ჩაშლილად: "ხალხმა უარყო ძველი პარტიების თვითკმაყოფილება და ქედმაღლობა და არ გახდა ტყუილისა და მანიპულაციის მსხვერპლი. მადლობას ვუხდი მათ ნდობისთვის," - განაცხადა რადევმა გამარჯვების შემდეგ სიტყვით გამოსვლისას. მან პირობა დადო, რომ ააშენებს "ძლიერ ბულგარეთს ძლიერ ევროპაში."

• "ის, რაც ევროპას ახლა სჭირდება, არის კრიტიკული აზროვნება, პრაგმატული ქმედებები და კარგი შედეგები, განსაკუთრებით უსაფრთხოების ახალი არქიტექტურის ასაშენებლად და... ინდუსტრიული სიმძლავრისა და კონკურენტუნარიანობის აღსადგენად. ეს იქნება ბულგარეთის მთავარი წვლილი მის ევროპულ მისიაში," - აღნიშნა მან.
• 62 წლის რადევი გარკვეულწილად პრო-რუს ლიდერად მიიჩნევა, რომელიც აკრიტიკებდა ევროკავშირის სანქციებს რუსეთის წინააღმდეგ და კრემლთან კონსტრუქციული დიალოგისკენ მოუწოდებდა. იგი ეწინააღმდეგება ბულგარეთის მიერ უკრაინისთვის სამხედრო დახმარების გაგზავნას.

დიდი სურათი: მისი წინასაარჩევნო კამპანია ძირითადად შიდა პოლიტიკაზე იყო ორიენტირებული - კორუფციასთან ბრძოლასა და სტაბილური მმართველობის აღდგენაზე წლების განმავლობაში არსებული სუსტი და ადვილად დაშლადი კოალიციების შემდეგ.

• იანვარში მან პრეზიდენტის პოსტი ცხრაწლიანი ვადის ამოწურვის შემდეგ დატოვა, რათა ახალი მოძრაობა ჩამოეყალიბებინა. Mig-29-ის ყოფილი პილოტისა და ბულგარეთის საჰაერო ძალების მთავარსარდლის გამარჯვება შთამბეჭდავია ბულგარული სტანდარტებით, თუმცა "პროგრესულ ბულგარეთს" არ აქვს საკმარისი მანდატი ქვეყნის დამოუკიდებლად სამართავად.
• კვირა საღამოს გამოსვლისას რადევმა აღნიშნა, რომ კოალიციურ პარტნიორებს ეძებს.
• 2022 წლიდან რადევი ხშირად გამოდიოდა უკრაინისთვის საბჭოთა პერიოდის იარაღის მარაგების მიყიდვის წინააღმდეგ. მისი თქმით, ეს ახანგრძლივებს ომს, რომელსაც უკრაინა ვერ მოიგებს - მსგავს არგუმენტებს უნგრეთის პრემიერ-მინისტრი ვიქტორ ორბანიც იყენებდა.

კონტექსტი: მიუხედავად იმისა, რომ იგი ეწინააღმდეგება უკრაინისთვის შეიარაღების მიწოდებას, რადევი საკუთარ დამსახურებად მიიჩნევს Rheinmetall-ის აღმასრულებელი დირექტორის, არმინ პაპერგერის ბულგარეთში მიწვევას 2025 წლის მარტში.

• უკრაინაში მიმდინარე ომმა სტიმული მისცა ბულგარეთის თავდაცვის ინდუსტრიას, რომელიც საბჭოთა ეპოქის შემდეგ სტაგნაციას განიცდიდა. სოფელ სოპოტში მდებარე VMZ-ის ქარხანა, გერმანულ კომპანია Rheinmetall-თან 1 მილიარდი ევროს ღირებულების პარტნიორობით, წელიწადში 100 ათასამდე ნატოს სტანდარტის საარტილერიო ჭურვს გამოუშვებს. 
• "ბულგარეთი ევროპული თავდაცვის ეკოსისტემის ნაწილი ხდება," - განაცხადა რადევმა 2025 წლის აგვისტოში გერმანიაში, Rheinmetall-ის შტაბ-ბინაში ვიზიტისას.
• მისი ხელისუფლების პოზიცია, სავარაუდოდ, სლოვაკეთის პრემიერ-მინისტრის, რობერტ ფიცოს მსგავსი იქნება - იგი გააკრიტიკებს ევროკავშირის დახმარებას, თუმცა ვეტოს არ დაადებს კერძო კომპანიების მიერ უკრაინისთვის იარაღის წარმოებას.